"Εγώ ζω αυτοκτονώντας..."

Δεν κατάφερα μέχρι σήμερα να διαβάσω ολόκληρο το "Αναζητώντας Κροκανθρώπους" του Άσιμου. Ίσως και να επανέλθω κάποια στιγμή. Συχνά εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα με έναν αρκετά ωμό και κυνικό τρόπο, που ίσως κάποιους να τους ενοχλεί και να τους κάνει να πιστεύουν πως έτσι χάνεται και η ουσία. Εμένα μου μιλά με κάποιον τρόπο ή με τα δικά του λόγια "είναι σχετικός με μένα". Ίσως εξηγήσω και γιατί και πώς κάποτε μέσα από τις "ιστορίες μου". Μου έχει λέιψει το γράψιμο. Μου έχει λέιψει το διάβασμα. Και με το διάβασμα, δεν εννοώ αυτό του Πανεπιστημίου -που ούτως ή αλλιώς κάνω- αλλά το κυνήγι της γνώσης. Το ψάξιμο γενικότερα. Αυτά που έβγαζα εδώ πέρα κάποτε. Ισχύει τελικά, πως όταν αφήνεις κάτι σε αφήνει και αυτό με τον δικό του τρόπο. Λοιπόν, σήμερα δειλά δειλά κάνω μια προσπάθεια να φέρω πίσω αυτό που μ'άφησε. Μέσα από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον -τον χρόνο. Κι αυτό το απόσπασμα μου μιλά σε διάφορους χρόνους.

"Δε μ’ ενδιαφέρει αν τη βρίσκεις στο γαμήσι. Δεν μ’ ενδιαφέρει άμα λες πως πηδιέσαι με τρεις και ευτυχώς που ήταν τρεις γιατί δεν είχες άλλες τρύπες να χρησιμοποιήσεις. Δε μ’ ενδιαφέρουν όλα αυτά που λες γιατί άμα θες να ξέρεις εγώ δε μπορώ να χρησιμοποιώ άσχετους από μένα, έξω από μένα, και τελείως διαφορετικούς απο μένα για να βουλώσω τις τρύπες μου απλώς. Ακριβώς εγώ διαλέγω έτσι, σύ αλλοιώς. Εγώ έχω πια κόψει με τους άσχετους, τους έξω από μένα.
Κρατώ ελεύθερες τις τρύπες μου και στον αέρα ανοιχτές, παρά τοιουτοτρόπως χρησιμοποιημένες. Δε τη βρίσκω με τους άσχετους. Παρ’ όλα αυτά εσένα σε βρίσκω σχετική με μένα. Αλλά τη βρίσκεις με τους άσχετους. Εμένα δεν έψαξες ποτέ σου να με βρεις. Θα βουλώναμε τις τρύπες μας και θα ήτανε συνάμα κι ανοιχτές για τον καθένα σχετικό με μας. Έτοιμες για να ρίξουν το υγρό τους πυρ σ’ αυτή την κοινωνία που μας καίει. Κι όχι να το καταπίνουν τα σωθικά μας.
Δεν αυτοκτονώ εγώ έτσι. Εγώ ζω αυτοκτονώντας.
Πιο δύσκολα από σένα ίσως."

Για όσους ανησυχούν

Καλησπέρα! Αυτή εδώ η ανάρτηση όπως θα έχετε ήδη διαπιστώσει, προορίζεται για όσους ανησυχούν. Επιτρέψτε μου όμως, να την αφιερώσω ειδικότερα σε μια αγαπημένη φίλη που μου εξέφρασε τις ανησυχίες της για το μέλλον της.
Καταρχάς, θα ήθελα να σε θυμίσω ότι το μέλλον είναι το ίδιο τρομαχτικό για όλους μας. Κι όταν αναφέρομαι σε όλους, δεν εννοώ μόνο όλους εμάς που θα τελειώσουμε το σχολείο και έχουμε ακούσει εκατοντάδες φορές το "πρέπει να αποφασίσεις τι θα κάνεις στη συνέχεια". Το μέλλον, όντας κάτι άγνωστο κι απρόβλεπτο, είναι συχνά το ίδιο τρομαχτικό για όλους τους ανθρώπους, ασχέτως ηλικίας. Το να εκφράζεις λοιπόν την ανησυχία σου γι'αυτό είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Ποιος είδε το άγνωστο και δεν το... φοβήθηκε!
Το ότι σε ανησυχεί παράλληλα, είναι μια ένδειξη ότι θα σε ενδιέφερε όχι μόνο να δεις τη συνέχεια αλλά και να συμβάλεις και εσύ -όσο μπορείς- στη διαμόρφωσή της, που είναι, επίσης, θετικό. Σε σένα λοιπόν που ανησυχείς για το μέλλον σου, σε σένα που νιώθεις ότι σε "σκοτώνουν" κάθε φορά που σε ρωτάνε "τι θα σπουδάσεις" και δεν έχεις μια ικανοποιητική απάντηση να τους δώσεις, σε σένα που θέλεις να τα δοκιμάσεις όλα και δεν ξέρεις από πού ν'αρχίσεις, σε σένα που φοβάσαι ότι θα δεις τον εαυτό σου να μετανιώνει αργότερα για τις επιλογές του, έχω να πω τα εξής:
1. Μην πεισθείς ούτε για μια στιγμή ότι αυτοί που ισχυρίζονται πως έχουν σχεδιάσει τη ζωή τους για τα επόμενα δέκα χρόνια, είναι σίγουροι. Αλλά ακόμα κι αν δείχνουν να είναι, υπάρχει και το αρχαίο ρητό "μηδένα προ του τέλους μακάριζε". Στη ζωή το μόνο σίγουρο είναι ότι τίποτα δεν είναι σίγουρο! Και ξέρεις; Αυτό αν το σκεφτείς καλύτερα έχει πολλή πλάκα και είναι μια αρκετά ενδιαφέρουσα προοπτική γιατί αυτό σημαίνει ότι έχεις τη δυνατότητα να δοκιμάσεις οτιδήποτε ακόμα κι αν δε νιώθεις απόλυτα σίγουρη γι'αυτό, ακόμα κι αν δε νιώσεις ποτέ! Αρκετές φορές, προκύπτουν ωραία πράγματα από τα... κατά λάθος.
2. Αυτό στο έχω πει ξανά -κάπως διαφορετικά βέβαια- αλλά τώρα βρήκα την κατάλληλη φράση, αυτή τη φορά από μια γαλλική παροιμία που λέει: "το πρώτο βήμα οδηγεί κάποιον στο δεύτερο". Αν λοιπόν νιώθεις ότι έχεις χαθεί μέσα στην πληθώρα των επιλογών που έχουν απλωθεί μπροστά σου και φωνάζουν "διάλεξε εμένα και όχι την άλλη!" μην κάνεις το μοιραίο λάθος να μη διαλέξεις καμία στο τέλος και να μείνεις με άδεια χέρια! Κάθε φορά που κάνεις μια επιλογή εξάλλου, τα δεδομένα ανακατατάσσονται και παίρνουν μια καινούρια τροπή, που μπορεί και να τη βρεις ευχάριστη. Ήδη μου έχεις πει πολλά πράγματα που θα σε ενδιέφερε να κάνεις, οπότε αυτό μην το βλέπεις ως πρόβλημα, απλώς θέσε κάποια προτεραιότητα ή διάλεξε αυτό που σε εκφράζει περισσότερο μια δεδομένη περίοδο!
3. Ακόμη κι αν δεν καταλήξεις πουθένα μετά από όλα αυτά, μη χολοσκάς! Ο χρόνος είναι σίγουρα σημαντικός, αλλά το γεγονός ότι μπορεί και να μη νιώθεις έτοιμη για σπουδές σε κάτι μήνες, δε σημαίνει ότι θα βρεθείς σε μειονεκτική θέση ούτε ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι να τον αξιοποιήσεις! Υπάρχουν τόσοι και τόσοι που παράτησαν στη μέση τις σπουδές τους γιατί ξαφνικά συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν αυτό που επιθυμούσαν. Κι άλλοι τόσοι που άντεξαν και τελείωσαν πάραυτα, και τελικά κατάφεραν να βρουν ποικίλους τρόπους ώστε να συνεχίσουν να κάνουν αυτό που πραγματικά αγαπούσαν. Η επαγγελματική αποκατάσταση είναι σίγουρα ένα θέμα που χρήζει ανησυχίας, αλλά στις μέρες μας σχεδόν όλα τα επαγγέλματα είναι κορεσμένα οπότε δεν αξίζει να μαζοχίζεσαι σπουδάζοντας κάτι που δεν πρόκειται ν'αγαπήσεις ποτέ. Κι είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν πράγματα με τα οποία ασχολείσαι -πράγματα που σου αρέσουν- οπότε κάνε αυτό που αγαπά η ψυχούλα σου και άσε τους... μελλοντολόγους να λένε ο καθένας το μακρύ και κοντό του!
4. Η ζωή είναι στα χέρια σου. Όχι, δεν είναι άλλη μια ουτοπία, ούτε άλλη μια ωραιολογία. Είναι απλώς μια αλήθεια. "Έχεις τα πινέλα, έχεις και τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα". Αυτό, από 'σενα το έμαθα(καλά, το 'πε ο Καζαντζάκης αλλά εσύ μου το 'μαθες). Και μη σε νοιάζει έαν δεν μπορείς να τον αποδόσεις καλά επάνω στο χαρτί της πορείας σου. Υπάρχει πάντα και το... σβηστήρι για να κάνεις τις απαραίτητες διορθώσεις στις ατέλειες αυτού του σχεδίου. Δεν υπάρχει τέλεια ζωή, δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι που να ξέρουν εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο τι τους γίνεται, και εν τέλει, δεν υπάρχουν ούτε τέλειες αποφάσεις που οδηγούν στο τέλειο μέλλον. Τίποτα δεν έρχεται με εγγυήσεις. Το να μπορείς να επεμβαίνεις στη ζωή σου και να την πλάθεις κατά πώς θέλεις και ονειρεύεσαι, είναι προνόμιο. Νιώσε το λοιπόν, γιατί έχεις δύναμη, όλοι έχουμε. Το θέμα με αυτή, βέβαια, είναι πώς θα την αξιοποιήσεις. Κι εδώ για να 'μαι ειλικρινής, χρειάζεται εξυπνάδα. Κι αυτή τη διαθέτεις.
Μην ανησυχείς λοιπόν που ανησυχείς, είναι καλό αυτό, αν και κάποιες φορές είναι και λίγο κουραστικό. Έχεις ήδη συμπληρώσει ένα βασικότατο βήμα στην πυραμίδα της ζωής. Να δεις που όλα θα πάνε καλά...

Να ζεις την εφηβεία σημαίνει...

Πόλεμο! Xωρίς καμία υπερβολή, χωρίς πλεονασμούς, η εφηβεία δεν είναι τίποτε άλλο από ένα διαρκή πόλεμο. Είναι λες και γεννιέσαι για δεύτερη φορά. Δεν είσαι ούτε παιδί, ούτε ενήλικας. Είσαι απλώς μια οντότητα μέσα στο χώρο και το χρόνο, που μια καλή ημέρα σε ονόμασαν έφηβο καθώς σου φύλαγαν τα παιγνίδια του χθες σ'ένα μπαούλο. Τελειώνουν τα παραμύθια, αρχίζει η πραγματικότητα. Ξεκινά η ζωή. Όχι πια όπως την ήξερες, όχι πια όπως την φανταζόσουν.
Ο πόλεμος αρχίζει κι είσαι άοπλος στην αρχή και μόνος. Μήτε μικρός είσαι, μήτε μεγάλος. Έχεις προχωρήσει σ'ένα στάδιο όμως που μπορείς να συνειδητοποιήσεις ότι δεν ξέρεις τίποτα. Κι αν σε ενδιαφέρει θα προσπαθήσεις να μάθεις. Και τότε είναι που ξεκινά το ταξίδι σου. Τότε είναι που ξεκινά μια πορεία δίχως τελειωμό. Αυτοί που σ'έφεραν εδώ όμως, δε νοιάστηκαν ούτε καν να σε προετοιμάσουν. Κι έτσι, κάθε καινούρια ανακάλυψη θα σε καίει και θα σε τρομάζει, θα σε οργίζει και θα σε συγκινεί, θα σε ενθουσιάζει και θα σε κατασπαράζει.
Και θα αναρωτιέσαι γιατί το ένα και γιατί το άλλο, και γιατί να 'ναι έτσι και όχι αλλιώς;
Και κάθε μέρα θα νιώθεις πιο πληγωμένος, πιο προδωμένος. Θα αναρωτιέσαι αν έκαναν κάποιο λάθος και σ' άφησαν εδώ. Θα απορείς γιατί οι άλλοι δε νιώθουν την ίδια οργή με σένα για όσα συμβαίνουν γύρω τους, θα σκέφτεσαι ότι κάτι πάει λάθος μαζί σου. Το χειρότερο είναι που θα διχάζεσαι. Δε θα επιθυμείς να γίνεις σαν κι αυτούς μια μέρα, η σκέψη και μόνο θα σε τρομάζει, θα σε αηδιάζει.
Δε θες, γιατί είσαι πνεύμα ανήσυχο κι έχεις ακόμα όνειρα από εκείνο το παιδί. Κι ήτανε πιο ιδανικός ο κόσμος τότε. Μα να που έρχονται και σε καλουπώνουν! Και προχωρά η ηλικία σου κι αλλάζεις κι ωριμάζεις και σφυρηλατήσαι μέσα στο χρόνο και τον τόπο και κάνεις κι άλλα όνειρα, που δε θες να μείνουν όνειρα, αλλά θέλεις να τα πραγματώσεις.
Ύστερα πάλι έρχονται, και σου λένε πως είσαι ενήλικας. Σου λένε πως είσαι μεγάλος πια. Αυτό το μεγάλος δεν κατάλαβα ποτέ πώς το εννοούν. "Να αναλάβεις τις ευθύνες σου, να κάνεις ετούτο και το άλλο, να μη χασομεράς, ο χρόνος είναι χρήμα κι άλλα τέτοια. Να αποφασίσεις εδώ και τώρα για το μέλλον σου, να γίνεις άξιο μέλος της κοινωνίας κι όχι κανένα ρεμάλι, να βρεις δουλειά με καλά λεφτά, και σύντροφο "αντάξιο" σου για να μπορείς (συμπερασματικά), να ζήσεις αξιοπρεπώς εσύ και τα παιδιά σου."
Κι εδώ αξίζει μια μικρή παύση για ανακεφαλαίωση. Πότε έγιναν όλα αυτά; Ήσουν παιδί και τώρα είσαι μια οντότητα που προσπαθεί να βρει ταυτότητα και λόγους ύπαρξης και πριν καλά καλά προλάβεις να αισθανθείς ποιος είσαι και πού βαδίζεις, αρχίζεις να συνειδητοποιείς τι; Ότι η ζωή σου έχει ήδη προκαθοριστεί κι εσύ οφείλεις να ακολουθήσεις την πεπατημένη; Πιο πολύ σαν πορεία μελλοθανάτου μου φαντάζει αυτό παρά σαν "τη ζωή που απλώνεται μπροστά σου".
Έχετε σκεφτεί ποτέ γιατί αυτός ο κόσμος πάει κατά διαόλου;
Σας έχει περάσει από το μυαλό -μήπως, έστω αμυδρά- η απορία γιατί οι άνθρωποι έχουνε γίνει πια είδος προς εξαφάνιση; Έχουμε επενδύσει σε όλα τα "-ικα": τεχνολογικά, ιατρικά, επιστημονικά, περιβαλλοντικά, οικονομικά, υλιστικά, τεχνοκρατικά, "ψυχαγωγικά" (καλύτερα να μη μιλήσω για τα πολιτικά). Να που αφήσαμε κάτι πίσω, λες κι είναι η καρφίτσα που μας έπεσε. Σας λέει τίποτα η λέξη "ανθρωπιστικά";
Ή μήπως δεν υπάρχει καν στο λεξιλόγιο σας;
Το πλεονέκτημα του έφηβου είναι ότι τη γνωρίζει αυτή τη λέξη. Περισσότερο στη θεωρία ίσως, αλλά ακριβώς επειδή είναι νέος επιθυμεί να την κατανοήσει και στην πράξη. Ο έφηβος βιώνει άπειρα συναισθήματα -νιώθει-. Αγαπά, νοιάζεται, οργίζεται, απογοητεύται, ερωτεύεται, λυπάται, χαίρεται, θρηνεί. Κι είναι όλα τόσο τέλεια συνυφασμένα που δικαιούται ακόμη να ονομάζεται άνθρωπος. Γι'αυτό και πιο πολύ από όλους ανησυχεί. Όλα αυτά είναι ακόμη πρόσφατα βιώματα γι'αυτόν. Θυμάται ο έφηβος. Είναι όμως "αξιοθαύμαστος" ο τρόπος με τον οποίο οι "μεγάλοι" και οι "σοφοί" ματαιώνουν τα όνειρα του. Βρίσκουν διάφορους τρόπους να τον πείθουν ότι για να επιβιώσει πρέπει να γίνει "έτσι" κι όχι αλλιώς. Κι όταν τελικά τον πείσουν κι αυτός ακολουθήσει -γιατί κάποιοι απ'αυτούς θα το κάνουν- θα τους δείτε κάποια μέρα στο προσεχές μέλλον να τον κατηγορούν για την κατάντια του κόσμου. Θα τους δείτε πολύ μίζερα να παραπονιούνται που τίποτα δεν αλλάζει, που οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν. Ιδού ο κόσμος μας λοιπόν. Θαυμάστε τη διαφάνεια, την παράδοση και την ελευθερία του! Και μεγαλώστε κι άλλους τέτοιους άνθρωπους, σβήστε τους τα όνειρα τους κι αφαιρέστε τους τις καρδιές τους. Εξειδικεύστε τους και ρίξτε τους στην αφθονία του υλισμού και των "ευκαιριών για ανέλιξη".  Εκπαιδεύστε τους ώστε ν'αγαπούν με τον εγκέφαλο κι όχι με την καρδιά και ώστε να προνοούν πάντοτε για το συμφέρον τους.
Κι ύστερα, αναπαυτείτε εν ειρήνη κι αφήστε τους να κάνουν τα ίδια λάθη που κάνατε-ίσως και χειρότερα...