Προσμονή ή προς-μόνη ;

Δεν ωφελεί να προσμένεις...
Η προσμονή δεν είναι μια ενέργεια, είναι μια κατάσταση.
Όταν προσμένεις δεν μπορείς να ενεργήσεις, δεν μπορείς να κινηθείς...
Είσαι αδρανής. Απλώς προσ-μένεις. Κάθεσαι, και περιμένεις... Και κανένας δεν μπορεί να σου  πει με σιγουριά για πόσο. Ούτε αν τελικά αυτή η προσμονή θα έχει κάποιο ώφελος ή κάποιο αποτέλεσμα, κάποια φυσική συνέπεια. Βέβαια, δεν είναι τα πάντα ωφελιμιστικά στη ζωή. Στο κάτω κάτω αν ήταν δε θα μπορούσε να υπάρξει η έννοια της προσμονής. Διότι τέτοια είναι η σύστασή της που είναι, κατά βάσην, ψυχοφθόρα. Όπως κάθετί εξάλλου που είναι τόσο γενικό και αόριστο και δίχως αρχή ή τέλος. Πάντοτε σε "τρώει" αυτό που δεν έμαθες άκομη, ή αυτό που δεν είδες ακόμη ή  αυτό που δεν έγινε ακόμη.
Δεν ωφελεί, λοιπόν, να προσμένεις.
Κι αν δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς είναι επειδή εσύ το διάλεξες. Έσυ και μόνον εσύ κρατάς το σφυρί, εσύ και μόνον εσύ έχεις καρφώσει τον εαυτό σου πάνω στην καρέκλα. Και βρίσκεσαι στο ίδιο σημείο, πίσω από το ίδιο πάντοτε παράθυρο και ξεκουνάς μόνο για να ρίξεις μια ματιά στα κλεφτά κι ύστερα πίσω πάλι... Και εξακολουθείς να προσμένεις κάτι... Μια λάμψη, ένα σημάδι, ένα μήνυμα.

Ξύπνησε η Κύπρος (;)

Σε στίχους Γιάννη Ρίτσου:

«Τέλειωσαν πια τα ψέματα –δικά μας και ξένα.

Η φωτιά η παντάνασσα πλησιάζει. Δεν μπορείς πια να ξεχωρίσεις αν καίγεται σκοίνος ή φτέρη ή θυμάρι. Η φωτιά πλησιάζει.

Κι όμως πρέπει να προφτάσω να ξεχωρίσω,

να δω, να υπολογίσω, να σκεφτώ – (για ποιον; Για μένα; Για τους άλλους;) Πρέπει.

Μου χρειάζεται πριν απ’το θάνατό μου μια ύστατη γνώση,

Η γνώση του θανάτου μου, για να μπορέσω να πεθάνω.

[...] Ίσως και να μπορούσα να γλιτώσω. Ίσως μπορούσα ν’αντέξω την καταφρόνια ή τη συγγνώμη ή και τη λησμονιά των άλλων. Όμως εγώ θα μπορούσα να λησμονήσω το φως που ονειρευτήκαμε μαζί; Κείνο το μέγα καρδιοχτύπι της σημαίας μας; Θα μπορούσα να βολευτώ στον ίσκιο μιας γωνιάς με σταυρωμένα τα χέρια γύρω στα σταυρωμένα γόνατα σα μνησίκακη, μεμψίμοιρη ή αμέτοχη αράχνη που πλέκει μόνο με το σάλιο της τα δίχτυά της;

[...] Το ξέρω: από δω κατευθείαν, θα περάσω νεκρός μες τον κόσμο. Μην κλαίτε. Και ξέρω τώρα, όσο ποτέ, πως είναι δυνατή η ελευθερία. Γεια σας.

[...] Όλο σας αποχαιρετώ κι ακόμα μένω. Ναι, η πιο μεγάλη πράξη της ζωής μας

είναι η απόφαση του θανάτου μας, όταν υπάρχει κάποια διέξοδος, όταν μπορείς και να τον αποφύγεις, και συ τον διαλέγεις σαν τιμή και σα χρέος για τους άλλους, πιο πέρα απ’ τις ανάγκες σου.

Όποιος μπορεί να νικήσει μια στιγμή τη ζωή νικάει και το θάνατο. Το ‘μαθα. »

Γιατί ο «Αποχαιρετισμός»;

Παρόλο που το εν λόγω ποίημα γράφτηκε από το Γιάννη Ρίτσο για τη θυσία του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου εν καιρώ πολέμου, επιλέγω σήμερα τα συγκεκριμένα αποσπάσματα - εν καιρώ ειρήνης - για τους ήρωες που γνώριζαν το θάνατό τους και όμως δεν τον φοβήθηκαν στιγμή.

Επιλέγω αυτούς τους στίχους ως απάντηση σε όσους στενόμυαλους δεν μπορούν να δουν πέρα από το θάνατο –σε όσους δεν μπορούν ν’αντιληφθούν τη σημασία του δικού τους θανάτου, της δικής τους θυσίας. Γι’αυτούς που λένε «μα θα μπορούσαν και να σωθούν, γιατί δε σώθηκαν;» Η απάντηση είναι εδώ. Τουλάχιστον δείτε αυτούς τους θανάτους ως μια ευκαιρία για να προφυλάξετε και εσείς κάτι... Κάτι που κάθε άλλο παρά ασήμαντο είναι: την ελευθερία σας.

Η ελευθερία πάντοτε είναι δυνατή με μία βασική προϋπόθεση όμως: τη συνειδητοποίηση όλων. Σε ετούτο τον τόπο - δυστυχώς – πρέπει να διαπράττονται εγκλήματα για να φτάνουμε στη συνειδητοποίηση. Σε ετούτο τον τόπο – δυστυχώς – έχουμε μια επίμονη τάση να αγνοούμε τις «μέλισσες» που κεντρίζουν το παχύ μας δέρμα. Σε τούτο τον τόπο –δυστυχώς- πρώτα θρηνούμε νεκρούς κι ύστερα ξυπνούμε από το βαθύ μας λήθαργο.

Αυτό το μεγάλο κακό που μας βρήκε στις 11 Ιουλίου 2011, ας είναι και το τελευταίο μας «εγερτήριο». Αυτή τη φορά επιβάλλεται όλοι μαζί να πολεμήσουμε για την ελευθερία γιατί αυτό μας έκαιγε και μας καίει για αιώνες ολόκληρους –τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο.

Το πρόβλημα ήταν –και είναι- πριν από όλα και πάνω από όλα πολιτικό.

Φτάνει πια οι κοκορομαχίες. Φτάνει πια οι στενόμυαλες αντιλήψεις.

Τι σημασία έχει αν είσαι κόκκινος, ή μπλε, ή πράσινος;

«Εκεί που είναι ο πόνος κι ο ιδρώτας και τα δάκρυα, εκεί δεν είναι ο άνθρωπος; Γιατί λοιπόν σκάβετε ένα χαντάκι και χωρίζεστε;»

Όλοι ψάχνουν... Να βρουν τον υπαίτιο, να επιρρίψουν ευθύνες, να ρίξουν το φταίξιμο στους «άλλους», στην αντιπολίτευση, στον τάδε και στον τάδε.

Κάντε το!!! Γιατί θα το κάνετε, ό,τι κι αν λέμε.

Ποιος στα αλήθεια ψάχνεται όμως; Ακόμα κι αυτή η τάση για αποποίηση των ευθυνών έχει πια καταντήσει κάτι εντελώς προβλέψιμο. Το φλέγον ζήτημα είναι το μετά –πάντα αυτό είναι.

Μετά τι; Το πρόβλημα είναι πολιτικό, όχι κομματικό. Το πρόβλημα αφορά όλους εμάς και τον καθένα ξεχωριστά. Ξύπνησε η Κύπρος; Διερωτώμαι επειδή δεν είμαι σίγουρη. Έχω τις επιφυλάξεις μου... Είναι καιρός να ξυπνήσει. Το πρώτο βήμα έγινε. Ειλικρινέστατα, θαυμάζω την ψυχραιμία τους - του Διοικητή και των δύο αυτών παιδιών –που ήξεραν, γνώριζαν τον πολύ πιθανό τους θάνατο- σας λέω ειλικρινά ότι στη θέση τους θα το ‘βαζα στα πόδια, θα δείλιαζα... Η θυσία αυτή ας σταθεί παράδειγμα, ας θεωρηθεί το πρώτο βήμα, για να γίνει ένα επόμενο και πιο ουσιαστικό. Η ελευθερία είναι δυνατή -και σταθείτε σε αυτό. Γεια σας.

Περί σιωπής ο λόγος...

Κάποιες φορές η σιωπή σε πονάει βαθιά. Αλλά κάποιες φορές δεν μπορείς να κάνεις κι αλλιώς. Θα μου πείτε, ζούμε στον 21^ο αιώνα, τον αιώνα της "εξέλιξης" και της "προόδου". Ο άνθρωπος είναι "απελευθερωμένος" και υπάρχει ελευθερία του λόγου. Αμ δε. Σας γελάσανε. Κάποιες φορές πρέπει να σωπαίνεις για χάρη του συστήματος, για να εξακολουθούν οι άνθρωποι να ζουν στο ψέμα τους, μήπως και αναστατωθεί η ζωή τους, μήπως κι αλλάξει η νόρμα τους, μήπως και τελικά καταφέρουμε να πούμε ότι ακόμη υπάρχουν οι ανθρώπινες σχέσεις και ότι τίποτα δεν είναι χαμένο.  Κι είναι άσχημο, ειδικά όταν έχεις τόσα πολλά να πεις. Κι ακόμα πιο άσχημο είναι όταν αυτά που έχεις να πεις είναι από τα ομορφότερα πράγματα που κρύβεις μέσα σου. Και δεν είναι εύκολο να τα πεις, γιατί οι άνθρωποι φοβούνται. Τελικά, υπάρχει η κατάλληλη στιγμή; Ποιος την καθορίζει; Πάντως όχι εμείς... Οποιοσδήποτε άλλος, εκτός από εμάς. Κι αυτό είναι που πληγώνει τη σιωπή σου περισσότερο. Κι απλώς περιμένεις τη μέρα που θα λυθεί και τότε θα μπορείς να μιλάς ελεύθερα. Και θα λες τα πράγματα με τ' όνομά τους πια. Χωρίς υπονοούμενα, χωρίς γρίφους ή υπαινιγμούς. Αληθινά. Γιατί όλα είναι θέμα αλήθειας. Και αξίζει να τη διεκδικείς. Πιστέψτε με, η σιωπή λέει βαριές κουβέντες καμιά φορά...

Οι προβληματισμοί του Καργάκου, η βραδύτητα του Κούντερα, ο Ρίτσος, ο Ελύτης και οι απόψεις μου για τον άνθρωπο του σήμερα.

Άνθρωποι ή χορευτές;

Γράφει ο Σαράντος Καργάκος: «Η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η αγάπη, όλ’αυτά εξακολουθούν ενοχλητικά να μας θυμίζουν την ανθρωπιά μας. Τα θεωρούμε άδειες λέξεις, ρομαντισμούς του χθες και τα πνίγουμε στην αδιαφορία μας. Έτσι πνιγόμαστε στο λήθαργο μας, χωρίς πια ενοχλητικούς εφιάλτες».

Και πώς να μην αδειάζουν οι λέξεις αυτές όταν χρησιμοποιήθηκαν υπέρ τoυ δέοντος;

Όταν –σωστότερο θα ήταν να πει κάνεις- καταχράστηκαν σε τέτοιο σημείο που κάθε αξία και κάθε τους νόημα έχει ολότελα σβηστεί;

Από ποιους σβήστηκε όμως;

Από τους άνθρωπους- τρομάρα μας!- Θέλουμε να λεγόμαστε άνθρωποι και θίγεται η υπόληψη μας όταν επιχειρήσει κανείς να μας αμφισβητήσει.

«Κ’οι λέξεις φλέβες είναι, μέσα τους αίμα τρέχει», είπε ο Ρίτσος. Τι είναι λοιπόν ο άνθρωπος;

 «Άτομο με ηθικές αρχές και με ευγενικά συναισθήματα», λένε τα λεξικά. Ετυμολογικά επικρατεί η άποψη ότι η λέξη άνθρωπος προέρχεται από την ανάλυση ἄνδρ+ωψ-ωπος, αυτός που έχει όψη ή πρόσωπο άνδρα δηλαδή. Η λέξη άνδρας εκφράζει την ανδρεία, δηλαδή, το θάρρος, την παλικαριά, τη γενναιότητα. Τι διαθέτουμε απ’όλα αυτά λοιπόν; Επιμένουμε(!) να λεγόμαστε άνθρωποι, με το πραγματικό νόημα της λέξεως μάλιστα, όταν στο όνομα της ανθρωπότητας σφαγιαζόμαστε μεταξύ μας.

Όταν στο όνομα της «δικαιοσύνης», της «ισότητας», της «ελευθερίας» και τέλοσπαντων του «κοινού καλού» διαπράττουμε τα αίσχιστα.

Το κακό, λοιπόν, δεν είναι που άδειασαν οι λέξεις. Είναι ο τρόπος που τις αδειάσαμε- και που συνεχίζουμε να τις αδειάζουμε καθημερινά-. Είναι εκείνη η τεταμένη και αδιάσπαστη σιωπή μας. Είναι το βόλεμά μας. Το «στρογγυλοκάθισμα» μας πάνω στην καρέκλα της ανάπαυσης και του εφησυχασμού. Είναι το ξεγέλεσμα των ίδιων μας των εαυτών-για όσους καταδέχονται δηλαδή να ξεγελούν τον εαυτό τους- .

Με αυτό τον τρόπο επέρχεται η λήθη. Έτσι είναι που πέφτουμε στην αιώνια κοίμηση. Έτσι, γιατί τρέχουμε, γιατί βιαζόμαστε. Βιαζόμαστε να προλάβουμε. Στο τέλος όμως, δεν απολαμβάνουμε τίποτα με την υπερβολική ταχύτητα και το τρέξιμο, διότι δεν έχουμε ούτε τον απαιτούμενο χρόνο για να καταλάβουμε τι κάνουμε και ποιοι είμαστε, αλλά ούτε και την απαραίτητη μνήμη. Οι εφιάλτες μας χάθηκαν, διότι δεν ασχολούμαστε  πλέον με λέξεις και νοήματα και πώς να αισθανθούμε τα μαύρα ρίγη της γλώσσας μας, στα οποία αναφέρεται ο Ελύτης; Αντικαταστήσαμε τις αξίες με νέες «αξίες» που τις διαμορφώσαμε έτσι ώστε να είναι πιο «πρακτικές», πιο «εργονομικές» όπως εκείνη την καρέκλα στην οποία καθόμαστε. Έτσι! Διότι η βραδύτητα είναι για τους ηλίθιους, λένε. Νομίζω, τελικά, ότι μια αναμόρφωση τα λεξικά μας τη χρειάζονται.

*Τις ευχαριστίες μου σ'αυτούς που τις οφείλω-ξέρουν αυτοί!

Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός.

Κι ό,τι βλέπεις μπορεί να'ναι αλλιώς...

Για άλλη μια φορά υποκλίνομαι στα παράξενα και "ανώμαλα" της ανθρώπινης φύσης και ειδικότερα της ανθρώπινης στάσης απέναντι στο θέμα αγάπη. Να διευκρινίσω για όσους δε γνωρίζουν ότι έχω πλήρη επίγνωση ότι "αγάπη" σημαίνει και κάτι διαφορετικό για τον καθένα και ότι υπάρχουν πολλά είδη αγάπης-κι αυτό το γνωρίζω.
Αλλά έλεος!
Είναι άξιον απορίας το πώς καταφέρνουν μερικοί άνθρωποι να θεωρούν ότι αγαπά μόνον εκείνος που εμφανίζεται από το πουθενά σαν "σωτήρας". Δε λέω, είναι ωραία η αίσθηση ότι κάποιος είναι ο υπερ-ήρωας μας, ότι "επιτέλους" ήρθε και μας βρήκε αυτό που τόσο καιρό έλειπε από τη ζωή μας, ότι επιτέλους κάποιος είναι εκεί 24 ώρες το 24ωρο "πιστός μας υπηρέτης και ακόλουθος."
Η αγάπη δε φαίνεται μόνο από μια αγκαλιά ή μια γλυκιά κουβέντα-σίγουρα φαίνεται και μέσα απο αυτά, αλλά η αγάπη, χωρίς να θεωρώ τον εαυτό μου ειδήμονα, αλλά έτσι όπως την βιώνει ο περισσότερος κόσμος θέλω να πιστεύω, φαίνεται μέσα στο χρόνο.
Η αγάπη είναι και πόνος, είναι και εγκαρτέρηση και υπομονή. Αυτός που νοιάζεται πονεί για τον άλλον και μόνο ο ίδιος ξέρει πόσο. Η αγάπη δεν γνωρίζει από κινήσεις βεβιασμένες και πράξεις αυθαίρετες.
Η αγάπη θέλει χρόνο για να σφυρηλατηθεί και να ωριμάσει.
Μόνον έτσι γίνεται δυνατή.
Κανείς δεν είπε ότι η αγάπη είναι εύκολο θέμα αγαπημένοι μου φίλοι.
Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός. Αλλά κι ανάποδα, οι άνθρωποι που "δεν λάμπουν" και που σας φαίνονται συχνά ψυχροί και αδιάφοροι, ίσως να έχουν και περισσότερα να δώσουν και περισσότερα να νιώσουν.
Ας μην ξεχνάμε ότι χρειάζεται μεγάλη σοφία και πειθαρχία  για να φτάσει κανείς στο επίπεδο της "σιωπής" κι ας μην κατακρίνουμε ανθρώπους από αυτά που δήθεν δεν κάνουν.
Το θέμα τελικά, καταλήγει στον καθένα μας ξεχωριστά και στις προσωπικές επιλογές που θα κάνει.
Δέχομαι την υποκειμενική αντίληψη των πραγμάτων, δέχομαι και την ελεύθερη βούληση του καθενός.
Είναι δικό σας θέμα τι είδους αγάπη θέλετε. "Όλα έιναι θέμα επιλογών εξάλλου." Δεν είμαι ειδήμων για να κρίνω ποιος είναι ο εύκολος δρόμος και ούτε θέλω. Γράφω απόψε ελπίζοντας ότι εισέρχομαι στα απόκρυφα μερικών μυαλών, ξεθάβοντας σκέψεις που η εθελοτυφλία προτίμησε να διαστρεβλώσει και με την ελπίδα ότι κάποια μάτια θ'ανοιχτούν αληθινά και μαζί τους νέοι ορίζοντες και ένα καλύτερο αύριο με την πραγματική γνώση του τι εστί αγάπη και τι όχι..

«Μικροί»Προβληματισμοί

Όσο μάλιστα παρατηρούσε ότι όλο το τοπίο του Ελλήσποντου είχε εξαφανιστεί, λόγω του πλήθους των πλοίων και ότι επίσης όλες ακτές και οι πεδιάδες της Αβύδου ήταν κατάμεστες από τα στρατιωτικά του τμήματα, τότε πια ο Ξέρξης καλοτύχισε τον εαυτό του και μετά απ’αυτό, δάκρυσε.

Τον αντιλήφθηκε όμως, ο από τον πατέρα θείος του, Αρτάβανος, ο οποίος και πρώτος είχε εκθέσει σ’ αυτόν ελεύθερα την άποψη του, συμβουλεύοντας τον Ξέρξη να μην εκστρατεύσει εναντίον της Ελλάδας. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν, όταν πρόσεξε τον Ξέρξη να δακρύζει, τον ρώτησε τα εξής: «Βασιλιά μου,  αλήθεια υπάρχει μια αντίφαση ανάμεσα σ'αυτό που κάνεις τώρα και σ'αυτό που έκανες λίγο πρωτύτερα! Πρώτα δηλαδή καλοτύχισες τον εαυτό σου και μετά δάκρυσες». Και εκείνος απάντησε: «Με κατέλαβαν συναισθήματα λύπης, όταν ανα­λογίστηκα πόσο μικρή είναι η ανθρώπινη ζωή, μιας και από αυτούς όλους τους στρατιώτες, που είναι βέβαια τόσοι πολ­λοί, ύστερα από εκατό χρόνια, δε θα έχει επιβιώσει ούτε ένας».~Ηρόδοτου Ιστορίαι,βιβλίο 7,παράγραφος 45-46.

Ακόμη και ο Ξέρξης, πρόσωπο που έμεινε γνωστός στην ιστορία για την αλαζονεία του, δάκρυσε στην σκέψη ότι όλοι όσοι έστεκαν ολοζώντανοι μπροστά του θα γίνονταν ένα με το χώμα μερικά χρόνια αργότερα. Γιατί λοιπόν τόση ματαιοδοξία; 

Γιατί τόσος πόθος για την κατάκτηση της εξουσίας; Γιατί τόσες αδικίες;

Τι θα μείνει τελικά; Και τι όχι;

Τι αξίζει τελικά; (τέλος=σκοπός...) Και τι όχι;

Γιατί ο πόνος; Γιατί η χαρά;
Κοιτάζω γύρω μου. Ακούω. Φωνές, γέλια, κραυγές. Νιώθω. Ζωή...

Κι όμως, ο θάνατος βρίσκεται δυο βήματα παραπέρα... Και παραμονεύει! Γιατί όλοι το ξεχνούν αυτό;

Γιατί όλοι έχουν την ψευδαίσθηση ότι θα ζουν για πάντα; Γιατί συνέχεια ακούω τις λέξεις «αύριο», «θα δούμε», «έχω απεριόριστο χρόνο» ; Η ζωή είναι μικρή! Και όχι, δεν με έχει πιάσει κρίση ηλικίας.   Απλώς διαπιστώνω -κάθε μερα όλο και πιο πολύ- πόσο «μικρά» πλάσματα είμαστε ("how pitifully short human life is"-Ξέρξης). Και πόσο, λανθασμένα, πιστεύουμε ότι ο κόσμος μας ανήκει. Ένα πέρασμα κάνουμε. Και μόνον όταν νιώσουμε το τέλος να πλησιάζει γινόμαστε  «μεγάλοι..» Πόσο θλιβερό... Ερωτώ, γιατί;

Γιατί  να περιμένω μέχρι αύριο για να σου πω ότι σ’αγαπώ;  Γιατί να πρέπει να περάσεις 5 μέρες, 2 μήνες κι άλλα τόσα χρόνια μακρυά μου για να καταλάβεις ότι με νοιάζεσαι; 

[...]

Διότι είσαι εγωιστής. Είσαι άνθρωπος. Φοράς παρωπίδες. Αρνείσαι να δεις τα πράγματα ως έχουν γι'αυτό και χτίζεις παλάτια και κάστρα και σκαρφαλώνεις όλο και σε ψηλότερες θέσεις και νομίζεις πως μ'αυτό τον τρόπο θα ζήσεις περισσότερο. Νομίζεις ότι θα είσαι πάντα εδώ, «να τ'απολαμβάνεις». Κι είσαι εγωιστής ακριβώς επειδή πάνω απ’όλα ΚΑΙ πρώτα απ’όλα δεν εκτιμάς τη ζωή που σου δόθηκε και προπάντων με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο αρνείσαι να δεις ότι αυτή κάποτε θα τελειώσει. Κι όλο και πιο πολύ μεγαλώνει ο εγωισμός σου. Με αυτή τη λογική, λοιπόν,  ίσως να πρέπει να πάψω επιτέλους, να απαιτώ την αγάπη σου. Αν δε νιώθεις σεβασμό προς τη ζωή σου, για τη ζωή σου, τότε τι θα μπορούσες ν’αγαπήσεις;  «Νομίζουμε, πως θα ζήσουμε για πάντα...»

Συμφωνώ ότι:  για να καταλάβεις την αξία της χαράς, πρέπει να βιώσεις τον πόνο, για να καταλάβεις την αξία της αγάπης, ίσως και να πρέπει να σε μισήσει κάποιος, για να καταλάβεις την αξία της συγχώρεσης πρέπει να συγχωρεθείς και να συγχωρέσεις ή ακόμη και να μην συγχωρεθείς. Έτσι, θα νιώθεις τύψεις, κι αυτό θα σου ενεργοποιήσει άλλα αισθήματα κι έτσι θα αγωνιστείς για τη συγχώρεση, αν σου είναι σημαντική(άρα κάπου εδώ θα βάλεις τον εγωισμό σου «κάτω»)

Ποιος όμως μπορεί να τα εκτιμήσει όλα αυτά αν πρώτα δεν καταλάβει την αξία της ζωής;

Για να καταλάβεις την αξία της ζωής ΟΜΩΣ πρέπει πρώτα να καταλάβεις, ή να προσπαθήσεις τουλάχιστον, να καταλάβεις ότι υπάρχει και ο θάνατος. Κι όμως, ελάχιστοι εως κανένας προσπαθούν  να καταλάβουν τι εστί θάνατος. Γιατί πολύ απλά, ο τρόπος που ζουν και που συμπεριφέρονται και που νιώθουν ουδεμία σχέση έχει με την ύπαρξη του θανάτου σε απόσταση όχι και τόσο μακρινή. Κανείς δε μιλά για θάνατο κι αν κανείς το επιχειρήσει όλοι σταυροκοπιόμαστε και λέμε «μη κακό». Κακό. Αυτό πιστεύουμε. Όπως πιστεύουμε και για το μίσος ότι είναι κακό και για τη δυστυχία το ίδιο.

Υπάρχει το καλό και το κακό; 

Νομίζω την αξία στις λέξεις και στις έννοιες τη δίνουν οι άνθρωποι, κατά πως τους συμφέρει...

Δε θα ήταν καλύτερα αν ζούσαμε -όχι βέβαια με το φόβο ότι από στιγμή σε στιγμή θα πεθάνουμε- αλλά ίσως... Με περισσότερη γνώση και αυτογνωσία;

 Ίσως πιο απλά. Και το απλό καμιά φορά κρύβει περισσότερη ομορφιά μέσα του και βάθος πιο ουσιώδες απ'όλα τα μάταια που έχουμε θεοποιήσει...  Θα ήταν όλα πολύ αλλιώτικα αν οι άνθρωποι ήταν απλόι. Όχι απλουστευμένοι, απλοί. Φυσικοί. Απέριττοι. Κυρίως, με τα συναισθήματα τους.. Τις σκέψεις τους. Στην επικοινωνία τους με τους άλλους... Ίσως τότε, η ζωή να μη μας φαινόταν ένας λαβύρινθος. Ίσως τότε να μπορούσαμε καλύτερα να δώσουμε νόημα στη ζωή. Και να λέγαμε ότι ζήσαμε προτού πεθάνουμε.